zaterdag 10 mei 2014

Analyse van eigen ervaringen. 6 Het denken de baas worden.

 Naast het baas worden over onze emoties, waar ik later uitvoeriger over wil berichten, is het in eerste instantie ons denken dat ons parten speelt.  Natuurlijk is denken een pracht vermogen, maar om dat vermogen onbedorven te houden en zinnig te gebruiken,  is het nodig meester over ons denken te worden en er niet verslaafd aan te raken. Voor Tolle is het alsmaar denken en in het hoofd verkeren een soort collectief overgeërfde gewoonte van de cultuur waarin wij nu leven. Een soort erfzonde waardoor we de weg naar het paradijs kwijt zijn.
Tolle zegt dat hij over ons denken begon na te denken, toen hij een vrouw volgde, die zuchtend en piekerend daar liep en toen de Universiteit binnenging. Ook een hooggeleerde ' intelligente '  professor kan kennelijk slachtoffer van denken zijn.Tolle: ' Dit incident plantte mijn eerste twijfel aan de absolute geldigheid van het menselijk verstand.




Ons denken gaat vaak met ons op de loop. In ons hoofd kwebbelen we soms de hele dag door. Dat mag je eigenlijk geen ' denken' noemen. Het zijn ronddraaiende stemmen die nergens toe leiden, zoals:
'wat dom dat ik dat niet weet'; ' had ik maar dit of dat'; ' o jee een probleem, dat moet ik gaan oplossen'; ' wat zal hij nu wel van mij denken'; ' vind ik haar eigenlijk wel aardig'.  Je ziet mensen op straat vaak lopen met een rimpel in het voorhoofd. Meestal is dat geen denken, maar piekeren. Ben  jij je bewust van dat verschil in jezelf?
Vertwijfeld roept Eckhart Tolle: ' waar is de uitknop'.  Het duurde lang voor ik zelfs maar in de gaten kreeg dat ik aan het piekeren was.  Ik merk het eigenlijk meer aan mijn humeur en in mijn warrige dromen. Aan de rimpel in mijn eigen voorhoofd, aan de gespannenheid in mijn lijf, aan het blijven vasthouden en niet kunnen loslaten van gedachten.
De bewustwording van piekeren, het voelen in mijn lijf, het stoppen van die gedachtestromen, is wat ik slechts langzaam geleerd heb. Begint soms vrij aardig te lukken, maar soms is het helemaal mis.

Zoals vandaag:
Ik schrijf in mijn dagboek:
Ik begrijp nog steeds niet goed hoe met het denken in mijzelf om te gaan. Ik merk het wel, maar het wil maar niet stoppen. Ik word er bekaf van al dagen lang gaat het maar door. Wat ik ook probeer, het wordt alleen maar erger.
Ik sla er nog maar eens leermeesters op na en schrijf dat nog maar eens op. Ik schrik, wanneer ik lees en ik moet dat al veel vaker gelezen hebben, maar ben het straal vergeten:
Rust zoeken in meditatie is een armoede-mentaliteit. Denken is niet verkeerd net zoals eten dat niet is. Maar wat dan wel? 

Ik snap Trungpa' s (p.60;1993) beeld dat hij daarbij gebruikt niet eens en blijf daar wat langer bij stil staan. Een koe in de wei graast de hele dag door. Maar als het een sappige weide is met veel ruimte , eet hij rustig, valt op een gegeven moment in slaap en eet dan weer wat.
Hij onderscheidt ' opmerkzaam' zijn van het daar mogelijk op volgende' gewaar zijn' .
Wij kunnen allereerst leren opmerken dat we aan het piekeren of vele denken zijn. Dat is stap 1.
Een handig hulpmiddel om gedachten op te merken is voor mij om ze eens te gaan observeren. Welke zou nu komen, het zijn wolkjes die voorbij komen in een heldere hemel. Benoem de wolkjes, geef ze een naam: boodschappen, agenda, auto een beurt, een beeld.....enz . Vindt het niet erg dat ze voorbijkomen, laat ze er zijn.

Maar nu stap 2 en daar ligt voor mij de uitweg in het niet los komen van het vele denken dat maar door gaat. Het gewaar zijn is stap 2 die op dit opmerken zou moeten volgen. Accepteer ze, doe ze niet weg. Gewaar zijn geeft ruimte en verzekert ons dat we er echt niets mee hoeven doen, maar haar gewoon in haar natuurlijke plaats kunnen laten staan. Denken hoort er gewoon bij, omdat we in dit ondermaanse wonen.
Ik citeer Trungpa:
Het is als het ontdekken van een wondermooie  bloem in het oerwoud. Zullen we haar plukken en meenemen naar huis of in het oerwoud laten staan? Gewaar zijn zegt dat we
de bloem in het oerwoud moeten laten staan omdat dat de natuurlijke plaats is waar de bloem groeit. ......We zetten de schijnwerper op een situatie (opmerkzaamheid) om deze éénpuntigheid vervolgens te laten uitdijen in gewaar-zijn.




Ik ben opgelucht. Voel weer wat ruimte. De ervaring van te zijn, is immers ruimte. Het is een andere dimensie.
Zoals Sartre scherpzinnig opmerkte bij de eeuwenlang gebruikte uitspraak van Descartes: ' ik denk dus ik ben'. Ja, zei Sartre, maar je kunt dit alleen maar zeggen vanuit een andere dimensie: ' het bewustzijn dat zegt : "ik ben" is niet het bewustzijn dat denkt'. Hij bedoelde dat  als je je ervan bewust bent, dat je denkt, dan maakt dit bewustzijn geen deel uit van ons denken. Het is een andere dimensie van bewustzijn. En het is dat bewustzijn dat zegt ' ik ben' .  Als er niets anders in ons was dan gedachten, zouden we niet eens weten dat we denken (Tolle, p.50; 2007).
Daarom  vind ik de eenvoudige Zenspreuk ook zo mooi: ' Er is horen, er is zien'. Alleen met een fysiek oor zouden we niets horen. Alleen met een fysiek oog zouden we niets zien. Dat kan alleen door ons bewust zijn.


Overigens hoop ik toch tot minder denken te kunnen komen. Zoals de koe ook rustiger wordt als zij ziet hoe ruim en sappig de wei is. In meditatie merk ik ook wel dat het kan zijn als water dat troebel is. Als je rustig een tijdje wacht, zakt het zand naar de bodem en wordt het water helder en doorzichtig. Die ervaring ken ik ook. Boeddhabeelden stralen niet voor niets een serene rust uit.
Maar daar kom ik pas als de grootste barrières zijn opgeruimd. Want wat ik hierboven beschrijf blijft nog in het duale bewustzijn hangen: ik tegenover de ervaring van ruimte (2 dus).  De ervaring in het bewustzijn van EEN is een volgende stap (1 en niet 2).


De weg die wij gaan tekent zich af in de gedachten en beelden die we krijgen. Zij zijn de voetsporen die zich in het zand aftekenen; onze zorgen, lieve herinneringen, verantwoordelijkheden voor wie ons het liefste zijn, kinderen, partner, vrienden.

De weg is eerst een zoektocht, soms angstig zoekend en proberend. Dan kan het een spannende ontdekkingstocht worden. Waarbij veel te genieten valt. Ook het mysterie kan zich openen









Een leuk filmpje over de training om meester te worden over eigen gedachten is de 5 min. video:
https://www.youtube.com/watch?v=lAn9QepLx-8&list=PL0427C2C9DBCFCA93

1 opmerking: